غور؛ خبر  از کشف ۴۰ اثر باستانی از پای منار جام
غور؛ خبر  از کشف ۴۰ اثر باستانی از پای منار جام
ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان در غور در خبرنامه‌ای اعلام کرد که به دنبال سیلاب در این ولایت، ۴۰ اثر باستانی و تاریخی از پای منار جام کشف شده است.

طبق این خبرنامه، آثار کشف‌شده به موزیم محلی غور، تحت کنترول طالبان تحویل داده شده است.

در تصاویری که از این آثار منتشر شده، دیده می‌شود که این آثار تاریخی آسیب دیده‌اند و برخی تکه‌تکه شده‌اند.

ریاست اطلاعات و فرهنگ  در غور خراسان بزرگ با انتشار این تصاویر در خبرنامه‌ای در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی اکس نوشت که این آثار تاریخی روز شنبه (۵ جوزا) در پی سیلاب در پای منار جام پیدا شدند.

عبدالحی زعیم، رئیس اطلاعات و فرهنگ دولت جمهوریت طالبان کودتاچیان در غور گفته آثار کشف‌شده از «دوره غوریان» خراسان بزرگ آریا  است.

سلطنت غوریان، با مرکزیت شهر فیروزکوه، از ۷۸۶ تا ۱۲۱۵ بودند که گستره‌شان را از غور آغاز کردند و در میانه سده دوازدهم تا سال‌های آغازین سده سیزدهم میلادی به یک قدرت عمده تبدیل شدند.

به گفته آقای زعیم، آثار تاریخی کشف شده توسط تیمی متشکل از رئیس استخبارات و والی طالبان افغان باوران در غور به شهر فیروزکوه منتقل شدند.

ریاست اطلاعات و فرهنگ  در غور گفته که قرار است تحقیقات درباره قدامت آثار کشف شده انجام شود.

در روزهای گذشته تصاویری از سیل در ساحه منار جام منتشر شد که نشان می‌دهد آب حتی محوطه محافظت شده منارجام را فرا گرفته است.

برخی منابع گفتند که سطح آب تا ده متری این منار ۶۴ متری بالا آمده بود.

منابع محلی در غور گفته اند  که سیل اخیر در این ولایت منار ۸۰۰ ساله جام را در خطر فروپاشی قرار داده است.

در حال که اقتصاد و داری های سرزمین خراسان بزرگ توسط رهبران افغان و دولتی های افغان ژانر خراسانی زیر نام دولت افغان در زمان دولت جمهوریت افغان باوران هم تاراج می شود و این دولت که با کودتای جاسوسان و رهبران افغان با دسیسه و تبلیغات گسترده علیه نظامیان تاجیک بعداز آوره ساختن آنها روی کار آمده هر دو برای حفظ نام جعلی افغان و توزیع کره های جعلی کار می کنند فرق اینجا است احزاب به زور جنگ مبارزه خود به دولت رسیدند با افغان باوری شان و مامعله شان با طالبان نابود و فراری شدند و گروی دیگر بی هویت بی نام نشان در کنار افغان ها جای آن ها را گرفته  کدام تغییر نیامده وقت ملت خراسان بزرگ اقتصاد و دولت خودرا در کنترول نداشته باشد با ادامه دولت تحت نام قوم افغان هیچ اثر تاریخ در خراسان بزرگ حفظ نمی گردد چرا ملت در سرزمین خود غلام زنجیر پیچ دولت غارت گران و خائنین از خود به نام اسلام و شعار های دروغ قرار گرفته

این منار که از شاهکارهای تمدن غوری‌ها به شمار می‌رود در سال ۲۰۰۲ در فهرست میراث‌ فرهنگی جهانی در یونسکو ثبت شد، با این حال، عدم توجه کافی در مرمت آن در دو دهه گذشته باعث شده تا بارها درباره احتمال فروپاشی آن هشدار داده شود.

 

منار جام غور، یکی از بزرگترین گنجینه‌های معماری خراسان بزرگ آریا  ‘در خطر فرو ریختن است’منار جام غور، یکی از بزرگترین گنجینه‌های معماری خراسان بزرگ آریا  ‘در خطر فرو ریختن است’

  • ببرک احساس
  • بی‌بی‌سی
این منار در روستای جام در حدود ۷۰ کیلومتری مرکز غور و در مسیر رودخانه قرار دارد

منبع تصویر، MUSTAFA MASTOOR

توضیح تصویر، این منار در روستای جام در حدود ۷۰ کیلومتری مرکز غور و در مسیر رودخانه قرار دارد

منار جام، یکی از بزرگترین گنجینه‌های معماری خراسان بزرگ آریا ، در خطر ریزش و ویرانی قرار دارد.

این منار هشتصد ساله که جزء میراث جهانی سازمان ملل است، طبق یک ارزیابی وضعیت “خطرناک و نگران‌کننده‌ای” دارد.

باستان‌شناسان بیم دارند وضعیت این منار ۶۴ متری در طول زمستان بدتر شود و سرما و رطوبت و یخبندان به این بنای خشتی آسیب بیشتری بزند.

روری استوارت، وزیر توسعه روابط بین‌المللی دولت بریتانیا، به روزنامه گاردین گفت ویرانی منار جام در ولایت غور “تراژدی” خواهد بود.

آقای استوارت که در سال ۲۰۰۲ بلافاصله پس از سرنگونی طالبان از این منار دیدن کرده بود، آن را “یکی از مهم ترین بناهای تاریخی آسیای مرکزی” توصیف کرد.

طالبان می‌گویند برای مرمت منار “تلاش” می‌کنند. ذبیح‌الله مجاهد سخنگوی حکومت طالبان به بی‌بی‌سی گفت: “با دو موسسه در این مورد صحبت کرده‌ایم که یکی آن با سازمان یونسکو مرتبط است تا این منار را ترمیم کنند.”

آقای استوارت این منار را “زیباترین، تحسین‌برانگیزترین و خارق‌العاده‌ترین ادای احترام به تمدن گمشده” دانست و گفت: “از دست‌دادن آن یکی از بزرگترین خسارات فرهنگی در ۵۰ یا ۶۰ سال گذشته خواهد بود”.

منار جام که ۶۴ متر ارتفاع دارد، از شاهکارهای بی‌نظیر تمدن غوری‌ها شمرده می‌شود

منبع تصویر، GETTY IMAGES

توضیح تصویر، منار جام که ۶۴ متر ارتفاع دارد، از شاهکارهای بی‌نظیر تمدن غوری‌ها شمرده می‌شود

این منار خشتی/ آجری، در دره‌ای صعب‌العبور، در محل تلاقی رودخانه‌های “هریرود” و “جمرود”، در اواخر قرن دوازدهم ساخته شده است.

منار به شکل سه استوانه بر روی یکدیگر است و کل آن بر پایه‌ای هشت ضلعی قرار دارد. کل منار با تزئیناتی استادانه ‌از آیه‌های ‌قرآن پوشیده شده است.

منار جام که از شاهکارهای تمدن غوری‌ها به شمار می‌رود در سال ۲۰۰۲ در در فهرست میراث‌ فرهنگی جهانی در یونسکو ثبت شد اما به باور شماری، این نهاد نیز در این ۱۸ سال کار چندانی برای مرمت این بنا انجام نداده است.

مورخان بر این باورند که این منار در جایی به نام فیروزکوه بنا شده، شهری که پسر چنگیزخان ویران کرد و گمان می‌رود که این منار از بقایای یکی از آبادی‌های آن باشد.

منار جام در زمان پادشاهی سلطان غیاث‌الدین، (۵۵۸-۵۹۹ هجری)، از بزرگترین پادشاهان سلسله غوری، ساخته شد و گفته می‌شود از منار مشابهی در دهلی هند الگوبرداری شده است.

دولت پیشی افغانستان هم قبلا هیأتی متشکل از باستان‌شناسان و نماینده یونسکو را به ولایت غور فرستاده بود تا وضعیت منار جام را بررسی‌ کنند.

آرشیو: منار جام در کنار رودخانه‌ کوچکی قرار دارد
توضیح تصویر، آرشیو: منار جام در کنار رودخانه‌ کوچکی قرار دارد

باستان‌شناسان سال‌هاست در باره این منار هشدار می‌دهند و بررسی اخیر “شبکه توسعه آقاخان” هم نشان داد سیل در سال ۲۰۱۹، گل و لای و رسوبات را به پایه بنا منتقل کرده است.

به گزارش این شبکه، “با شروع فصل زمستان، خشت‌های مرطوب و نمناک پایه منار در معرض چرخه یخبندان قرار می‌گیرد که در نتیجه آسیب بیشتری به ساختار بنای این منار متزلزل و کج‌شده وارد می‌شود و رسوبات ته‌نشین‌شده توسط سیل نیز سطح بستر رودخانه را بالا برده است، به این معنی که سیلاب‌های بعدی به پایه بنا نزدیک می‌شود.”

“این منجر به غوطه‌ور شدن بخش بزرگتری از منار ناپایدار و لرزان در زیر سیلاب خواهد شد که خطر فروپاشی کامل آن را به همراه دارد.”

مقامات ولایت غور می‌گویند مرمت و حفاظت از منار‌ جام هزینه زیادی دارد و اداره محلی قادر به تامین آن نیست.

والی محلی طالبان هم در اوایل ماه جاری نیز گفت منار جام تنها به غور تعلق ندارد بلکه متعلق به تمام جهان است و اگر وزارت اطلاعات و فرهنگ حکومت طالبان یا سازمان‌های بین‌المللی توجه نکنند، منار ممکن است فرو بریزد.

پس از سیل ۲۰۰۹، یونسکو ۱.۹ ملیون دلار برای نجات منار از “اتحادیه بین‌المللی حفاظت از میراث‌ فرهنگی در مناطق درگیری” دریافت کرد.

  • نویسنده : قیام خوراسانی
  • منبع خبر : العربیة