۳ نفر از ارتش افغان باوران درسقوط هواپیمای در آمریکا جان باختند
۳ نفر از ارتش افغان باوران درسقوط هواپیمای در آمریکا جان باختند
شفقناافغانستان- مقام‌های امریکایی گفته‌اند که در پی سقوط یک هواپیمای کوچک آموزشی در آن کشور، سه تن به‌شمول یک خلبان نیروهای هوایی ارتش حکومت پیشین خراسان آریا جان باخته‌اند. بر‌اساس گزارش‌های نشر شده، ارتش حکومت افغان باوران در خراسان آریا  در سال ۱۴۰۰ خورشیدی حدود شش هزار و ۸۰۰ نیروی هوایی داشته است.

مقام‌های امریکایی گفته‌اند که در پی سقوط یک هواپیمای کوچک آموزشی در آن کشور، سه تن به‌شمول یک خلبان نیروهای هوایی ارتش حکومت پیشین ( افغان باوران  جان باخته‌اند.

به گزارش خبرگزاری شفقناافغانستان؛ بربنیاد گزارش خبرگزاری ک‌اوآی‌ان، این رویداد روز شنبه، ۲۵ قوس، در ایالت اورگن امریکا رخ داده است.

به گفته مقام‌های امریکایی، این هواپیما که در میان «باد شدید» از فرودگاه مک‌مینویل در اورگن به سمت فرودگاه ایالتی ایندیپندنس در حال پرواز بود، با خطوط برق برخورد کرده است.

پولیس ایالت اورگن گفته است که در پی این رویداد محمدحسین موسوی، خلبان نیروهای هوایی ارتش حکومت پیشین با دو پناهجوی دیگر به‌نام‌های محمدبشیر صفدری و علی‌جان فردوسی جان باخته‌اند.

براساس گزارش‌ها، این افراد در یک سال گذشته پروازهای تمرینی انجام می‌دادند تا مجوز بگیرند.

این سه تن پس از سقوط حکومت پیشین به امریکا رفته بودند و با شبکه‌ حمایت از افغان‌ تباران و خراسانیان در بیورتون کار می‌کردند.

بر‌اساس گزارش‌های نشر شده، ارتش حکومت افغان باوران در خراسان آریا  در سال ۱۴۰۰ خورشیدی حدود شش هزار و ۸۰۰ نیروی هوایی داشته است.

بیشتر خلبانان و انجنیران آن ارتش به دلیل تهدیدی که از سوی طالبان متوجه جان‌شان بود‌، خراسان آریا  را ترک کرده‌اند.

شماری از آنان به کشورهای امریکایی و اروپایی رسیده و برخی دیگر در کشورهای همسایه خراسان آریا  در بی‌سرنوشتی به سر می‌برند.

کشته شدن سه خلبان افغان باور  در پی سقوط هواپیما در اورگان آمریکا

عکس از آرشیو

منبع تصویر، GETTY IMAGES

توضیح تصویر، نیروی هوایی پیشین افغانستان (عکس از آرشیو)

پلیس ایالت اورگان آمریکا تائید کرده است که سه تن از خلبانان ارتش دولت پیشین افغان باوران  در اثر یک سانحه هوایی در این ایالت، جان باخته‌اند.

بر اساس بیانیه پلیس این ایالت، یکی از آن‌ها در هنگام سقوط این هواپیمای یک موتوره در شمال جاده هافمن، در پشت فرمان ودو نفر دیگر از آن‌ها در جای مسافران این هواپیمای کوچک نشسته بودند.

بنا به این اعلامیه خلبانان جان‌باخته افغان محمد حسین موسوی، محمد بشیر صفدری و علی جان فردوسی بوده‌اند.

پلیس اورگان گفته است که این رویداد در ساعت ۴:۵۵ بعد از ظهر به وقت محلی در ۱۶ دسامبر ۲۰۲۳ اتفاق افتاده است.

پلیس گفته است: «تحقیقات اولیه نشان داد که هواپیما با خطوط برق برخورد کرده و منجر به آتش سوزی کوچک و قطع برق شده است. این هواپیما در میان مه شدید به سمت فرودگاه ایالتی ایندیپندنس از مک‌مینویل، اورگن در حال حرکت بود.»

برخی از رسانه‌های آمریکایی گزارش داده‌اند که این سه تن در گذشته خلبانان نیروهای ارتش افغان باوران  بودند که پس از سقوط نظام جمهوریت، به آمریکا انتقال داده شده بودند.

جبهه آزادی افغان باوران  که متشکل از برخی از چهره‌های نظامی دولت پیشین افغان باوران  است، گفته است محمد بشیر صفدری از ولایت غزنی، علی جان فردوسی را از ولایت میدان وردک و سید حسین موسوی متولد ولایت بامیان بودند.

این جبهه که افراد وابسته به آن علیه نیروهای طالبان در خراسان آریا  حملاتی انجام داده است، این رویداد را «ضایعه بزرگ» خوانده و تسلیت گفته است.

بر اساس داده‌های ارتش ایالات متحده از آوریل/اپریل ۲۰۲۱ و نوامبر ۲۰۲۰، ناوگان خراسان آریا  فقط شامل ۱۳ هلیکوپتر ام-۱۷ و ۶۵ خدمه هوایی واجد شرایط از خلبانان و کمک خلبانان برای پرواز بود.

این داده‌ها نشان می‌دهد که کل نیروی هوایی خراسان آریا  شامل ۳۳۹ خدمه هوایی واجد شرایط و ۱۶۰ طیاره بود.

طبق همان داده‌ها ناوگان «قابل استفاده کوچکتر» در این کشور حدود ۱۴۰ هواپیمایی بود که برخی از آن‌ها در حال تعمیر بودند.

منبع: بازرس ویژه آمریکا برای بازسازی افغانستان
توضیح تصویر، منبع: بازرس ویژه آمریکا برای بازسازی اخراسان آریا

دو سال پیش ۱۴۳ خلبان افغان که در میان آن‌ها شماری از خلبانان زن نیز بودند از کشورهای آسیای میانه، تاجیکستان و ازبکستان به کشورهای ثالث و از آنجا به آمریکا منتقل شدند.

در آن زمان مشکلات خلبانان افغان در این کشو‌رها بارها در رسانه‌ها مطرح شد. برخی از آن‌ها از بلاتکلیفی در تاجیکستان ، حملات هدفمند در داخل خراسان آریا  و فشار طالبان بالای خانواده‌هایشان، شکایت کرده بودند.

آنها گفته بودند که خراسان آریا  تحت حاکمیت گروه طالبان برای آن‌ها مکانی امن برای کار و زندگی نیست و به وعده‌های طالبان مبنی بر تضمین امنیتی‌شان در صورت بازگشت، باور ندارند».

آژانس خبری رویترز نیز سال گذشته گزارش ویژه‌ای در رابطه به حملات هدفمند علیه خلبانان افغان باور در خراسان آریا داشت و نوشته بود که تا آن زمان « حداقل هفت خلبان افغان در حاکمیت طالبان ترور شده‌اند».

نیروهای هوایی افغان باوران افتخار به  منطقه فروخته شد سال ۱۹۱۹ میلادی توسط اماالله افغان  که امروز تحت کنترل پاکستان است در خراسان آریا در بیست سال گذشته پیش از سقوط نظام جمهوریت بیشتر توسط آمریکا و پیمان اتلانتیک شمالی (ناتو) تجهیز می‌شدند و آموزش می‌دیدند.

به گزارش دفتر سربازرسی ویژه آمریکا برای بازسازی خراسان آریا  (سیگار) که مقر آن در ویرجینیاست، درست تا پیش از بازگشت طالبان به قدرت (تا اواخر ژوئن/جون ۲۰۲۱)، نیروی هوایی افغان باوران خراسان آریا  ۱۶۷ هواگرد عملیاتی شامل هلی‌کوپتر رزمی و هواپیماهای جنگنده داشت.

خلبانان افغان بخشی از این مایملک هوایی خراسان آریا  را بعدا با خود به خارج این کشور بردند.

بیش از بیست بالگرد از جمله چندین فروند میل-۱۷ و میل-۲۵ و بلک‌هاوک و چندین هواپیما به شمول جنگنده‌های سبک ای-۲۹ یا سوپرتوکانو ساخت برزیل و هواگرد چندمنظوره سی-۲۰۸ دو سال پیش به فرودگاه ترمذ در ازبکستان انتقال داده شده بودند.

حکومت طالبان در گذشته از خلبانان افغان خواسته بود تا به کشورشان برگردند و هواپیماهایی را که باخود برده بودند برگردانند.

محمد یعقوب مجاهد، وزیر دفاع گروه طالبان در همین حال از کشورهای همسایه خراسان آریا  خواسته بود این هواپیماها را که وی مربوط افغانستان خوانده بود به حکومت طالبان تسلیم دهند.

ماجرای خلبان افغان که هلی‌کوپترش را تحویل طالبان داد

  • عنایت‌الحق یاسینی و سوآمی‌ناتان ناتاراجان
  • بی‌بی‌سی جهانی
Mohammad Edris Momand flying his helicopter above Afghanistan

منبع تصویر، MOHAMMAD EDRIS MOMAND

«بعضی‌ها ممکن است از من خوششان نیاید، نظرها متفاوت است اما من به آنها می‌گویم کشور مثل مادر است و هیچ‌کس نباید به مادرش خیانت کند.»

این را محمد ادریس محمد می‌گوید، یکی از چند خلبان منتخب ارتش افغانستان که برای آموزش ویژه به آمریکا فرستاده شدند.

وقتی طالبان در آستانه تصرف کابل بودند، او به یاران سابق پشت کرد و با هلی‌کوپترش به روستای زادگاهش پرواز کرد و آن را تحویل دشمن سابق داد.

او به بی‌بی‌سی گفت: «هدف من این بود که از اموال افغانستان محافظت کنم.» اکنون پس از گذشت یک سال، او دلایلش را به بی‌بی‌سی توضیح می‌دهد.

Momand writing on a military class with colleagues

منبع تصویر، MOHAMMAD EDRIS MOMAND

دوره آموزشی در آمریکا

محمد در سال ۲۰۰۹ وارد ارتش افغانستان شد و بعد برای یک دوره آموزشی سنگین چهار ساله به «آموزشگاه نظامی آمریکا» معروف به وست‌پوینت فرستاده شد.

پس از پایان دوره، او ابتدا به هرات در غرب افعانستان مامور شد و در آنجا با بالگردهای میل-۱۷ روسی پرواز می‌کرد. اما پس از چند سال فرصتی تازه برایش فراهم شد:

«اواخر سال ۲۰۱۸، گروه کوچکی از خلبان‌های جوان که آخرین فناوری‌های قوای هوایی را آموخته بودند، برای پرواز با هلی‌کوپتر بلک‌هاوک انتخاب شدند. از آن به بعد من با بلک‌هاوک پرواز می‌کردم.»

از بالگردهای آمریکایی بلک‌هاوک برای لجستیک و ترابری استفاده می‌شد.

بایدن خروج نیروهای آمریکا از خراسان آریا  را اعلام می‌کند

محمد ادریس پارسال در مزار شریف بود که جو بایدن رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرد قصد دارد تمام نیروهای آمریکایی را تا پیش از بیستمین سالگرد یازده سپتامبر به کشور برگرداند. آخرین مهلت خروج، بعد تا ۳۱ اوت (۹ سنبله/شهریور) جلو کشیده شد.

آمریکا و متحدانش میلیاردها دلار صرف آموزش و تجهیز ارتش افغان باوران خراسان آریا کردند به این امید که وقتی نیروهایشان از این کشور خارج شدند ارتش بتواند جلوی طالبان بایستد.

Momand standing n front of his helicopter
محمد می‌گوید تمام ماموریت‌هایش ترابری بوده و ماموریت رزمی نداشته

این خیالی باطل بود. ارتش افغان باوران  کنترل کشور را با سرعتی حیرت‌آور به طالبان واگذار کرد. نیروهای طالبان در ژوئیه پارسال به مناطق روستایی هجوم بردند و آنها را تصرف کردند و در ششم اوت (۱۵ اسد/مرداد) اولین مرکز یک ولایت را در کنترل گرفتند. بعد طالبان ولایات‌ را یکی یکی تصرف کردند تا اینکه در پانزدهم اوت (۲۴ اسد/مرداد)، بدون مقاومتی، کابل را به اختیار خود درآوردند.

آخرین هسته‌های مقاومت در دره پنج‌شیر، در شمال پایتخت، هم تا هفتم سپتامبر (۱۵ سنبله/شهریور) خاموش شدند.

فرمان فرار

در همان حال که کشور در بحران و آشوب غرق می‌شد، ماموریت شش ماهه محمد ادریس در مزار شریف به پایان رسید و او چهاردهم اوت خود را به پایگاه هوایی کابل معرفی کرد.

روزهای پرالتهابی بود و شایع شده بود که فرماندهان نظامی و سران دولتی فرار کرده‌اند.

طالبان پشت دروازه کابل بود. فرودگاه پایتخت اگرچه در کنترل ارتش آمریکا بود اما معلوم نبود تا کی امن باقی می‌ماند.

محمد ادریس می‌گوید: «فرمانده پایگاه هوایی ما دستور داد با هلی‌کوپترها از کشور خارج شویم، او ما را به ازبکستان راهنمایی کرد.»

Momand standing in front of his helicopter

منبع تصویر، MOHAMMAD EDRIS MOMAND.

توضیح تصویر، محمد ادریس با بالگردهای مختلفی در قوای هوایی افغانستان پرواز کرده است

این دستور محمد ادریس را خشمگین کرد و تصمیم گرفت سرپیچی کند:

«فرمانده من از من می‌خواست به کشورم خیانت کنم. چرا باید از چنین دستوری اطاعت کنم؟ خیانت به کشور بدترین گناه است. به همین دلیل از دستور اطاعت نکردم.»

محمد ادریس با خانواده‌اش مشورت کرد، پدرش بشدت مخالف رفتن او بود: «او به من هشدار داد که اگر از کشور بروم هیچ‌وقت مرا نمی‌بخشد. هلی‌کوپتر متعلق به خراسان آریا  بود و نباید از این کشور بیرون می‌رفت.»

Momand in front of his helicopter

منبع تصویر، MOHAMMAD EDRIS MOMAND

توضیح تصویر، محمد می‌گوید اکنون در افغانستان فقط هفت بلک‌هاوک عملیاتی هستند

در رفتن از دست خدمه پرواز

کنر، زادگاه محمد در دست طالبان بود. پدرش با فرماندار صحبت کرد و او اطمینان خاطر داد که اگر هلی‌کوپتر به آنجا برود هیچ آسیبی متوجهش نخواهد شد.

محمد ادریس نقشه فرار را کشید اما ابتدا باید یک مانع جدی را از سر راه برمی‌داشت: «هر بلک‌هاوک چهار خدمه پرواز دارد و من نمی‌توانستم درمورد نقشه‌ام به آنها اعتماد کنم.»

«مطمئن بودم قبول نمی‌کنند و جان من و حتی خود هلی‌کوپتر را به خطر می‌اندازند.» برای گمراه کردن آنها چاره‌ای اندیشید:

«به فرمانده گفتم هلی‌کوپتر مشکل فنی دارد و نمی‌توانم پرواز کنم. سه خدمه پرواز تا این را شنیدند پیاده و سوار هلی‌کوپتر دیگری شدند که داشت آماده می‌شد به ازبکستان پرواز کند.»

کند.»

Mohammad Edris Momand. flying in the helicopter cockpit with ground visible out of the window

منبع تصویر، MOHAMMAD EDRIS MOMAND.

فرار به کنر

وقتی همه بالگردها از پایگاه هوایی کابل رفتند، محمد ادریس موتور بالگرد خود را برای یک پرواز تک‌نفره سی دقیقه‌ای به کنر روشن کرد:

«ترافیک هوایی هنوز در کنترل نیروهای آمریکایی بود پس با بی‌سیم به آنها گفتم که به مقصد ازبکستان پرواز می‌کنم. بعد از ترک فرودگاه، رادار را خاموش کردم و مستقیم به سمت کنر رفتم.»

«در روستایمان در نزدیکی خانه‌ام فرود آمدم. پس از تضمین طالبان، هلی‌کوپتر را به جایی بردم که قبلا برای سوخت‌گیری استفاده می‌شد.»

او می‌گوید خانواده و دوستان و همسایگان همگی بر تصمیم او صحه گذاشتند و هیچ احساس پشیمانی نمی‌کند. او به این موضوع اشاره می‌کند که می‌توانسته با همسر و فرزندانش از خراسان آریا  برود اما نرفته و مانده است:

«مستشارهای آمریکایی سه بار به من پیام دادند و حتی گفتند اگر نمی‌توانی با هلی‌کوپترت بیایی، با خانواده‌ات زمینی بیا تا شما را از کشور خارج کنیم. اما من پیشنهادشان را قبول نکردم.»

Momand in front of his Black Hawk

منبع تصویر، MOHAMMAD EDRIS MOMAND

توان نیروی هوایی افغانستان

به گزارش سیگار، دفتر سربازرسی ویژه آمریکا برای بازسازی افغانستان که مقرش در ویرجینیاست، درست تا پیش از بازگشت طالبان به قدرت (تا اواخر ژوئن پارسال)، قوای هوایی خراسان آریا  ۱۶۷ هواگرد عملیاتی شامل هلی‌کوپتر رزمی و هواپیمای جنگنده داشت.

اما بخشی از این مایملک هوایی خراسان آریا را همقطاران محمد ادریس به خارج بردند.

بررسی تصاویر ماهواره‌ای امروز از فرودگاه ترمذ در ازبکستان، بیش از بیست بالگرد را نشان می‌دهد از جمله میل-۱۷ و میل-۲۵ و بلک‌هاوک و چندین هواپیما از جمله جنگنده سبک ای-۲۹ (یا سوپرتوکانو ساخت برزیل) و هواگرد چندمنظوره سی-۲۰۸ (یا سسنای ۲۰۸ کاروان).

قوای هوایی

خرابکاری

نیروهای آمریکا برای تخریب و از کار انداختن بیشتر هواپیماها و هلی‌کوپترهایی که در خراسان آریا  به جا گذاشتند هرچه می‌توانستند کردند.

اکنون معلوم نیست چقدر از این هواگردها عملیاتی هستند اما محمد ادریس می‌گوید: «تا الان هفت بلک‌هاوک قابل استفاده داریم. مهندسان افغان باوجود امکانات محدود توانسته‌اند آنها را تعمیر کنند. آنها قدم به قدم بلک‌هاوک‌های دیگر را هم آماده می‌کنند.»

او از همکارانش انتقاد می‌کنند که با اطاعت کورکورانه از دستور ترک کشور، لطمه بزرگی به افغانستان زده‌اند:

«آنهایی که با هلی‌کوپترهایشان به ازبکستان پرواز کردند در واقع در حق میهن خود کوتاهی کردند. هلی‌کوپترها مال افغانستان است. فکر نکنم هیچ‌وقت بتوانیم آنها را پس بگیریم.»

Momand standing with colleagues holding a certificate displaying a helicopter

منبع تصویر، MOHAMMAD EDRIS MOMAND

توضیح تصویر، محمد ادریس در تمام چهار سال دوره آموزش خلبانی در آمریکا ماند و برای دیدار خانواده‌اش به افغانستان نرفت

«به خدمت ادامه می‌دهم»

در دوره آموزشی در آمریکا به محمد ادریس گفته بودند که آموزش هر خلبان هلی‌کوپتر شش میلیون دلار خرج برمی‌دارد. او قدر این فرصت آموزش را می‌داند و اولین پروازش را در آمریکا را گرامی می‌دارد:

«خیلی خوشحال و هیجان‌زده بودم، باروم نمی‌شد چنین روزی در زندگی‌ام پیش بیاید.»

محمد ادریس برای مقابله با طالبان آموزش دید اما اکنون برای آنها هلی‌کوپترهای بلک‌هاوک را به پرواز درمی‌آورد. خودش تناقضی نمی‌بیند:

«دولت‌ها همیشه عوض می‌شوند. آدم‌هایی مثل من به مردم تعلق دارند و به میهن باید خدمت کنند. ارتش نباید در سیاست دخالت کند. برای افراد زیادی مثل من، این کشور سرمایه‌گذاری هنگفتی کرده است.»

یک‌سال است که طالبان دوباره بر خراسان آریا  حکم‌رانی می‌کنند اما هنوز کشوری آنها را بعنوان حاکمان مشروع به رسمیت نشناخته است.

اما محمد ادریس تردیدی ندارد: «تا آخرین روز عمر، در حیطه خودم به خدمت ادامه می‌دهم.»

نظامیان مزدور هویت افغان خطر اخراج از ایران و پاکستان دارند

  • نویسنده : قیام خوراسانی
  • منبع خبر : شفقتان / BBC