پاکستان: سفیر ایران فعلا اجازه بازگشت به اسلام‌آباد را ندارد
پاکستان: سفیر ایران فعلا اجازه بازگشت به اسلام‌آباد را ندارد
وزارت خارجه پاکستان یک روز پس از حمله موشکی و پهپادی ایران به این کشور اعلام کرد که سفیر ایران فعلا اجازه بازگشت به اسلام‌آباد را نخواهد داشت.

ممتاز زهرا، سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان، در یک کنفرانس خبری اعلام کرد که کشورش سفیر خود را از تهران فرا خوانده است و سفیر جمهوری اسلامی در اسلام‌آباد که هم اکنون در ایران است، فعلا اجازه بازگشت به پاکستان را نخواهد داشت.

پاکستان همچنین تمامی «دیدارهای عالیرتبه را به تعلیق» در آورده است.

ممتاز زهرا همچنین گفت: «پاکستان حق خود را برای پاسخ دادن به این اقدام غیرقانونی محفوظ می‌دارد. مسئولیت این عواقب کاملا به عهده ایران است.»

حسین امیرعبدالهیان وزیر خارجه ایران که برای شرکت در مجمع جهانی اقتصاد به داووس در سوییس رفته است گفت هیچ یک از شهروندان «کشور دوست و برادر» پاکستان هدف موشک و پهپادهای ایران قرار نگرفته‌اند و فقط «یک گروه تروریستی ایرانی» به نام جیش‌العدل هدف قرار گرفته است.

در همین حال، فواد حسین، وزیر خارجه عراق، امروز گفت اتحادیه عرب یک نشست اضطراری درباره حمله موشکی دیروز ایران به اربیل برگزار خواهد کرد.

ایران دیروز پیش از پاکستان به عراق، سوریه هم حمله موشکی کرده بود.

وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ایران، امروز درباره حملات موشکی اخیر گفت: «ما در دفاع از منافع ملی و مردم‌مان هیچ محدودیتی قائل نیستیم و این کار را با اقتدار انجام می‌دهیم.»

امیر آشتیانی گفت: «ما نمی‌پذیریم که در مرزهای ما کسی بخواهد شیطنت کند. از هر ناحیه‌ای جمهوری اسلامی را تهدید کنند، عکس‌العمل نشان می‌دهیم.»

روز گذشته رسانه های دولتی ایران اعلام کردند که این کشور پایگاه‌های جیش‌العدل را در بلوچستان پاکستان هدف قرار داده‌اند. وزارت خارجه پاکستان ضمن محکوم کردن گفت که دو کودک در حمله روز سه شنبه کشته شده‌اند.

پیشتر وزارت خارجه پاکستان در بیانیه‌ای اعلام کرده بود که این حملات «کاملا غیرقابل قبول» است و نقض حاکمیت پاکستان و می‌تواند «عواقب جدی» داشته باشد.

ساعتی پیش چین از هر دو کشور خواست که «خویشتنداری» نشان دهند و از اقداماتی که باعث تشدید تنش می‌شود پرهیز کنند.

امروز مائو نینگ، سخنگوی وزارت خارجه چین، در کنفرانس خبری هفتگی گفت: «ما از دو طرف می‌خواهیم که خویشتنداری نشان دهند و از اقداماتی که باعث افزایش تنش می‌شود خودداری و با هم برای حفظ صلح و ثبات کار کنند.»

سخنگوی وزارت خارجه چین گفت: «ما هم ایران هم پاکستان را همسایگانی نزدیک و از کشورهای مهم اسلامی می‌دانیم.»

خط

سبزکوه: ایران کدام منطقه را در بلوچستان هدف قرار داد؟

در بیانیه رسمی دولت پاکستان مشخص نشده است که این حمله به کجا انجام شده است، اما رسانه‌های پاکستان می گویند که این حمله در نزدیکی پنجگور در جنوب غربی ایالت بلوچستان در ۴۵ کیلومتری عمق خاک پاکستان بوده است.

به گفته مقام‌های محلی، حمله موشکی و پهپادی ایران به منطقه «سبزکوه» در نزدیکی شهر پنجگور در بلوچستان پاکستان بوده است.

به گفته این مقام مسئول، اهالی، این منطقه را کوه سبز می نامند اما در اسناد رسمی نام آن سبزکوه است.

سبزکوه در ۹۰ کیلومتری غرب پنجگورو، مرکز ناحیه پنجگور قرار دارد.

یک مقام پنجگور به بی‌بی‌سی اردو گفت: «در ۴۵ کیلومتری چیدگی، گذرگاه معروف دو کشور در مرز ایران، قرار دارد که منطقه صعب‌العبوری است و از دو منطقه کوهستانی و کویری تشکیل شده است.»

در این منطقه قبایل بلوچ سکونت دارند که بیشتر دامداری می‌کنند.

این مقام مسئول گفت منطقه کوهستانی صعب‌العبور است و خانه‌های ساکنان در دامنه کوه، هدف موشک قرار گرفته است.

پنجگور کجاست؟

پنجگور تقریباً در ۵۵۰ کیلومتری جنوب غربی کویته، مرکز بلوچستان پاکستان، قرار دارد. این منطقه از غرب با ایران همسایه است و در میانه پنج ناحیه بلوچستان قرار دارد که با ایران هم مرز هستند.

چهار ناحیه دیگر هم مرز با ایران عبارتند: از چاگای، واشیک، کچ و گوادر (گواتر). این مناطق صعب‌العبور هستند.

پنجگور، کچ و گوادر از نظر اداری منطقه‌ای از بخش مکران بلوچستان هستند. این سه ناحیه محل فعالیت گروه‌های شبه‌نظامی بلوچ هستند.

گفته می‌شود قاچاقچیان بین‌المللی مواد مخدر از همین مسیرها استفاده می‌کنند و کسانی که می‌خواهند غیرقانونی از پاکستان و افغانستان به کشورهای دیگر بروند نیز از طریق مناطق مرزی این ولسوالی‌ها وارد ایران می‌شوند.

به گزارش بی‌بی‌سی، ایران در گذشته مناطق مختلفی را در نواحی پنجگور و کچ هدف قرار داده است که آسیب‌ها و خسارت‌هایی وارد کرده است.

خط

درباره حملات ایران به پاکستان چه می‌دانیم؟

ایران دیروز گفت به دو مقر جیش العدل در داخل خاک پاکستان حمله موشکی و پهپادی کرده است. پاکستان این حمله را محکوم و تقبیح کرد و آن را «غیرقابل قبول» خواند.

جیش العدل در بیانیه‌ای با تایید این حملات گفت در این حمله دو کودک کشته و سه نفر زخمی شده‌اند.

پس از اعدام عبدالمالک ریگی رهبر جندالله در سال ۱۳۸۹، دو گروه جیش‌العدل و جیش‌النصر شکل گرفتند. ایران این گروه‌ها را «تروریستی» می‌داند.

ساعتی پس از اینکه ایران گفت به مقر جیش‌العدل در پاکستان حمله کرده، خبرگزاری ایرنا از رزمایش مشترک نیروهای دریایی ایران و پاکستان خبر داد.

بنا بر این گزارش، در این تمرین نظامی موشک‌اندازها و کشتی‌های جنگی دو کشور شرکت داشتند و مانورهای تاکتیکی، مخابراتی و ارسال و دریافت پیام‌های اورژانس را تمرین کردند.

این رزمایش یک‌روزه در تنگه هرمز انجام شد.

ساعتی پیش از حمله ایران حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در حاشیه نشست داووس با انوار الحق نخست وزیر موقت پاکستان دیدار و گفت‌وگو کرده بود.

این اولین مورد از موارد نقض حاکمیت یا حریم هوایی پاکستان از سوی ایران نیست.

در سال ۲۰۱۷ نیز نیروهای امنیتی پاکستان یک پهپاد ایرانی را که وارد حریم هوایی این کشور شده بود سرنگون کردند.

به گزارش روحان احمد خبرنگار بی‌بی‌سی در اسلام‌آباد، آنچه جای تعجب دارد این است که این بار رسانه‌های دولتی و وابسته به سپاه پاسداران به طور گسترده اخبار نقض حاکمیت ارضی پاکستان را با جزئیات گزارش کرده‌اند.

حمله ایران به پاکستان؛ قمار طراحانی که ممکن است نتیجه دلخواه را به بار نیاورد

نقشه

  • نویسنده, محمد وزیری
  • شغل, بی‌بی‌سی

حمله «موشکی و پهپادی» ایران به هدفی در داخل پاکستان که شب گذشته (سه‌شنبه ۱۶ ژانویه، ۲۶ دی) صورت گرفت، شاید بیش از حمله موشکی ایران به اهدافی در اربیل در عراق و ادلب در سوریه، قابل تامل باشد.

حمله ایران به اهدافی در خاک عراق به ویژه در «اقلیم کردستان» این کشور که ایران می‌گوید گروه‌های کرد مخالف ایران را در خود «پناه داده» است، (اظهاراتی که مقامات دولت مرکزی عراق وهمچنین کردستان این کشور به شدت رد می‌کنند) در موارد متعددی چه به صورت حملات پهپادی و یا توپخانه‌ ای و یا موشکی و شاید با همین شدت، پیشتر نیز صورت گرفته است.

ایران همچنین در مواردی و شاید در مقایسه با حملات انجام شده به عراق به تعداد بسیار کمتر، اهدافی در داخل سوریه را مورد حمله موشکی قرار داده است. اگرچه باید گفت که عمق حمله اخیر ایران به سوریه که در ادلب بوده از اهمیت بسیار زیادی در خصوص قدرت و برد موشکی ایران برخوردار است.

اما حمله ایران به هدفی در داخل خاک پاکستان بدین صورت و فرم و به ویژه با توجه زمان آن بسیار کم‌سابقه است. به گفته مقام‌های محلی، حمله موشکی و پهپادی ایران به منطقه «سبزکوه» در نزدیکی شهر پنجگور در بلوچستان پاکستان بوده است. منطقه‌ای که صعب‌العبور است. گزارش‌هایی از اینکه ایران در گذشته مناطق مختلفی را در نواحی پنجگور و کچ هدف قرار داده است منتشرشده است اما نحوه، فرم ، شدت و زمان آن کاملا متفاوت بوده است و در مواردی شاید اصلا رسانه‌ای نیز نشده باشد.

دو کشور «برادر»

نورعلی شوشتری

منبع تصویر، FARS

توضیح تصویر، نورعلی شوشتری، جانشین فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران و فرمانده قرارگاه قدس، که در سال ۱۳۸۸کشته شد

روابط ایران و پاکستان همیشه با فراز و نشیب‌هایی همراه بوده است؛ اگرچه شاید بشود گفت که از سال ۲۰۲۱ به بعد این روابط در بهترین سطح خود قرار دارد. در این فراز و نشیب‌ها، در مواردی تنش‌ها که گهگاه در سطح داخلی پاکستان به درگیری بین گروه‌های سنی و شیعه منجر شده، باعث تلفاتی شده است از جمله کشته‌شدن صادق گنجی، «نماینده فرهنگی» ایران در لاهور در سال ۱۳۶۹ و یا کشته شدن ابوالحسن جعفری، کارمند کنسولگری ایران در پیشاور در آبان ۱۳۸۸.

در مواردی نیز حملات گروه‌های مخالف دولت ایران در منطقه سیستان و بلوچستان صدمات زیادی به نیروهای ایرانی زده است و تعداد زیادی از نیروها و سربازان ایرانی در جریان این حملات کشته و مجروح شده‌اند.

از جمله این موارد شاید بشود به کشته شدن تعدادی از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران در یک حمله انتحاری که جندالله مسئولیت آن را پذیرفت، اشاره کرد. این حمله در منطقه «پیشین» (در حد فاصل شهرستان‌های سرباز و چابهار در جنوب سيستان و بلوچستان) در مهر سال ۱۳۸۸ رخ داد.

نورعلی شوشتری، جانشین فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران و فرمانده قرارگاه قدس، و رجب‌علی محمدزاده، فرمانده سپاه استان سیستان و بلوچستان، از جمله قربانیان این حمله بودند. فرمانده سپاه ایرانشهر، فرمانده سپاه سرباز و فرمانده تیپ امیرالمومنین نیز از جمله کشته‌شدگان این حمله انتحاری اعلام شدند.

در همه این حملات و موارد مشابه از جمله گروگان‌گیری تعدادی از سربازان ایرانی در خرداد ۱۳۸۷در پاسگاه نیروی انتظامی در بخش سراوان، واقع در مرز ایران و پاکستان در استان سیستان و بلوچستان مقامات ایرانی از پاکستان خواستند که «همکاری» کند و رهبران این گروه‌های مخالف دولت ایران را که به گفته آنها در خاک پاکستان پناه می‌گیرند را تحویل ایران دهد. مقامات ایرانی حتی در مواردی آشکارا اعلام کردند که اگر پاکستان توانایی چنین کاری را ندارد ایران خود ممکن است دست به اقدام بزند.

پاکستان البته وجود هرگونه پناهگاه مخالفان دولت ایران در خاک خود را ردکرده و نادرست می‌خواند.

این حوادث به ویژه حتی حمله منطقه پیشین و کشته‌شدن سرتیپ شوشتری و یا گروگانگیری سربازان ایرانی که بعدها گزارش‌هایی از کشته شدن آنها به دست گروگانگیرها منتشر شد، باعث واکنشی مشابه حمله سه‌شنبه شب ایران به هدفی در «سبز کوه» نشد.

در همه این موارد دو کشور از ایجاد کمیته‌های مشتر ک مرزی سخن گفتند اما از جزییات و یا نحوه فعالیت آنها هیچگاه به طور رسمی گزارشی منتشر نشد.

ایران و پاکستان علیرغم این مشکلات، بسیار به یکدیگر نزدیک هستند و علیرغم اختلافات نظرهایی در مورد مثلا افغانستان و یا روابط اسلام آباد با واشنگتن که از جمله باعث توقف انتقال گاز ایران به پاکستان موسوم به «خط لوله صلح» شد، همدیگر را کشور «برادر و دوست» می‌خوانند. از همین جهت است که حمله ایران به خاک پاکستان آن هم در شرایط کنونی و گرمی روابط بین دو طرف، سوالات زیادی را مطرح ‌می‌کند.

حمله‌ در زمانی قابل تامل

حمله موشکی و پهپادی ایران در داخل خاک پاکستان امروز در حالی صورت گرفت که وزیر خارجه ایران در حاشیه اجلاس داوس در سوئیس با نخست‌وزیر موقت پاکستان دیدار کرد

منبع تصویر، IRNA

توضیح تصویر، حمله موشکی و پهپادی ایران در داخل خاک پاکستان امروز در حالی صورت گرفت که وزیر خارجه ایران در حاشیه اجلاس داوس در سوئیس با نخست‌وزیر موقت پاکستان دیدار کرد

ایران و پاکستان هر دو در منطقه بلوچستان خود مشکلاتی دارند و مخالفان دولت مرکزی این دو کشور، البته به دلایل مختلف، در این دو منطقه فعال هستند. هر دو کشور در مرز خود با افغانستان که اکنون در دست حکومت طالبان است مشکلاتی داشته و دارند. ایران همچنین در مرزهای غربی خود با مشکلات زیادی مواجه است و پاکستان نیز در مرز شرقی خود با هند مشکلات مشابهی دارد.

به نظر می‌رسد که نگاه استراتژیک دو کشور این بوده است که علیرغم همه تنش‌های مرزی در منطقه سیستان و بلوچستان اما با توجه به مشکلات فراتر و شاید مهمتری که در دیگر مرزهای خود دارند دست‌کم از ایجاد تنش بسیار بالا در مرزهای مشترک، خودداری کنند و مسایل را علیرغم اهمیت آن از طرق دیگر حل و فصل کنند. شاید همین دیدگاه بوده است که در سالهای اخیر و علیرغم مثال‌های تنش‌زای اشاره شده در بالا، هیچگاه به اقدام مشابه آنچه که شب سه‌شنبه رخ داد، نکشیده است.

از این رو است که حمله ایران به خاک پاکستان اهیت پیدا می‌کند. این اهمیت حتی دوچندان می‌شود وقتی آن را در چارچوب این نکته نگاه کنیم که حمله ایران به پاکستان، زمانی اتفاق افتاد که مقامات دو کشور در حال گفتگو و دیدار بوده‌اند.

آصف درانی و قمی

منبع تصویر، FOREIGNOFFICEPK/X

توضیح تصویر، آصف درانی و قمی

یک روز پیش از این حمله بود که حسن کاظمی‌قمی، نماینده ویژه رئیس جمهور ایران و سفیر این کشور برای افغانستان، در پی یک سفر رسمی به پاکستان با مقامات رسمی دیدار کرده بود. دو طرف بر سر طرح ایجاد یک «گروه تماس منطقه‌ای» برای بحث روی برقراری صلح و ثبات در افغانستان توافق کردند.

همچنین و همزمان با انتشار اخبار مرتبط با «حمله موشکی به جیش‌العدل در داخل خاک پاکستان» در رسانه‌های ایران، حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه این کشور، با انور کاکر، نخست‌وزیر موقت پاکستان در اروپا در حال ملاقات بود.

این دیدار در سوئیس، همزمان با آغاز اجلاس اقتصادی داوس در این کشور، صورت گرفته بود.

به گزارش خبرگزاری ایسنا آقای امیرعبداللهیان در این دیدار «موضوع مبارزه با تروریسم را از موضوعات‌ مهم مورد توجه دو کشور دانست و بر لزوم پیگیری اجرای تفاهمات گذشته دو کشور در این زمینه تاکید کرد.»

براساس این گزارش نخست‌وزیر پاکستان با اشاره به اینکه کشورش و ایران با چالش‌های مشترکی در منطقه مواجه هستند «بر لزوم تلاش و همکاری مشترک دو کشور برای محدود کردن تهدیدات تروریستی تاکید کرد.»

در همین حال خبرگزاری دولت ایران، ایرنا، شب گذشته از برگزاری مانور مشترک نیروی دریایی این کشور با پاکستان خبر داد.

با توجه به همه این موارد بسیار سخت است که بتوان دلایل اصلی این حمله را مشخصا تفسیر کرد؛ حمله‌ای که منجر به تنش دپپلماتیک شدیدی با پاکستان شده است.

اما شاید بتوان گفت که شاید مجموعه فعالیت گروه‌های مخالف دولت ایران در مناطق سیستان بلوچستان و انفجار انتحاری اخیر در کرمان که باعث کشته‌شدن تعداد زیادی شد، می‌تواند از جمله دلایل این حمله بوده باشد. اگرچه داعش مسئولیت این حمله را پذیرفته است اما ایران، اسراییل را پشت اصلی این حملات می‌داند که به گفته برخی از مقامات ایران در مرزهای این کشور فعال هستند.

وزارت اطلاعات ایران درباره یکی از افرادی که مسئول حمله کرمان خوانده است، گفته است که او «در تاریخ ۲۸ آذرماه گذشته همراه با یک زن و یک کودک “برای تأمین پوشش”، به‌صورت غیرمجاز و توسط قاچاق‌برهای محلی، از مرزهای جنوب شرقی وارد کشور شده، به استان کرمان منتقل و در خانه‌ای اجاره‌ای در حومه‌ شهر کرمان مستقر می‌شود.»

استقرار در مناطق مرزی ایران وظیفه فرماندهی مرزبانی وابسته به فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی (نیروی انتظامی سابق) است. با این حال از سال ۱۳۹۳، مسئولیت امنیت ۳۰۰ کیلومتر از حساس ترین نوار مرزی ایران در استان سیستان و بلوچستان به «قرارگاه قدس» نیروی زمینی سپاه پاسداران واگذار شده است. این نوار، شامل بخشی از منطقه می‌شود که در آن مرزهای ایران، پاکستان و افغانستان به هم می‌پیوندند.

از سویی حمله به پاکستان را می‌توان تاحدی در این رابطه تفسیر کرد که شاید برای طراحان آن بیشتر مصرف داخلی آن اهمیت داشته باشد.

از سوی دیگر همزمانی این حمله به نوعی با حملات ایران به عراق و سوریه مهم است. به عبارتی تلاش تهران و نیروهای مسلح آن به ویژه سپاه پاسداران برای نشان دادن آنچه «اقتدار» خود می‌خوانند و اینکه تهران توانایی اقداماتی این چنینی را دارد و تبعات آن را هم خواهد پذیرفت.

البته نوع حملات و «نقض هوایی» کشورهایی از قبیل پاکستان، عراق و البته سوریه که ایران خود را نزدیک به آنها می‌داند، علیرغم پیام‌هایی که مقامات نظامی ایران فکر می‌کنند با این حملات آنها را مشخص و منتقل کرده‌اند، ممکن است تنش‌ها و مشکلات زیادی را برای ایران و نقش آن در منطقه ایجاد کند. ایران به ویژه از سوی غرب به فعالیت‌های «بی‌ثبات کننده» در منطقه متهم است.

این حملات و به ویژه حمله به پاکستان، که به عبارتی ایجاد تنشی تازه و بالقوه دردسرساز است، قماری است که ممکن است نتایج آن ضرورتا آنچه که مد نظر طراحان این حملات بوده را بوجود نیاورد؛ و به عبارتی، هم در چارچوب فعالیت‌های ایران در منطقه و هم در حوزه دیپلماتیک، مشکلاتی عمیقی برای تهران ایجاد کند که رهایی از آنها به سادگی ممکن نباشد.

امیرعبداللهیان: حاکمیت و تمامیت ارضی پاکستان قویا مورد توجه ماست

از طرف دیگر خبر گزاری های  ایران  خبر می دهند  که وزیر خارجه ایران در رایزنی تلفنی با همتای پاکستانی خود گفت عملیات ضدتروریستی روز گذشته ایران، علیه یک گروهک تروریستی ایرانی بوده و هیچ‌یک از اتباع پاکستان در این عملیات مورد حمله قرار نگرفته‌اند.

به گزارش ایسنا، وزارت خارجه ایران اعلام کرد در گفت‌وگوی تلفنی روز چهارشنبه «حسین امیرعبداللهیان» وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با «جلیل عباس جیلانی» وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی پاکستان، طرفین درخصوص آخرین وضعیت روابط دوجانبه گفت‌وگو و تبادل‌نظر کردند.

حمله سپاه پاسداران در خاک پاکستان و ‘محل تجمع داعش’ در سوریه

  • نویسنده : قیام خوراسانی
  • منبع خبر : BBC